Trong bối cảnh các dự án metro và hạ tầng giao thông đô thị tăng tốc trên cả nước, bài toán nhân lực ngành đường sắt đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Đón đầu xu hướng này, năm 2025, Trường đại học Công nghiệp TP. HCM (IUH) chính thức tuyển sinh khóa đầu tiên chuyên ngành kỹ thuật xây dựng công trình giao thông đường sắt với chỉ tiêu hơn 70 sinh viên.
Sinh viên khối ngành Xây dựng trong giờ thực hành môn Trắc địa
Đây là chuyên ngành mới, được đầu tư theo hướng hiện đại, gắn chặt với nhu cầu thực tiễn từ các dự án metro, đường sắt đô thị và hạ tầng giao thông quy mô lớn.
Theo TS. Nguyễn Văn Nam - Phó trưởng khoa Kỹ thuật Xây dựng hệ thống đường sắt hiện đại không chỉ cần một nhóm nhân lực đơn lẻ mà đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ của nhiều lĩnh vực.
“Trước hết là hạ tầng cầu - đường do khối xây dựng đảm nhiệm, đào tạo kỹ sư khảo sát, thiết kế hệ thống. Thứ hai là phương tiện và tín hiệu, thuộc các lĩnh vực cơ khí, điện, ô tô. Thứ ba là quản trị vận hành - kinh tế vận tải. Khi ba mắt xích này vận hành đồng bộ, hệ thống metro sẽ vận hành hiệu quả và bền vững hơn”, ông Nam phân tích.
Từ góc nhìn đào tạo, TS. Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng đào tạo IUH, cho biết nhà trường có lợi thế khi sở hữu hệ sinh thái ngành kỹ thuật tương đối hoàn chỉnh.
“Không chỉ mạnh về cơ khí, điện, ô tô hay quản trị kinh doanh, IUH đã chuẩn bị cho chuyên ngành này từ năm 2024. Năm 2025 là khóa đầu tiên và dự kiến năm 2026 tiếp tục tuyển sinh với chỉ tiêu hơn 70 sinh viên”, ông Nhân thông tin.
Điểm đáng chú ý là chương trình được thiết kế theo hướng ứng dụng, với sự tham gia trực tiếp của các chuyên gia đầu ngành và kỹ sư đang làm việc tại doanh nghiệp. Sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn được tiếp cận công nghệ thực tế, tham gia các dự án, và cập nhật nhu cầu nhân lực ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Theo TS. Nguyễn Văn Nam, hiện khoa cũng tích cực tham gia các hội thảo do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức liên quan đến xây dựng chuẩn chương trình đào tạo ngành đường sắt. Qua đó, đơn vị chủ động điều chỉnh nội dung đào tạo, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu tối thiểu và phù hợp định hướng phát triển nguồn nhân lực cho lĩnh vực này tại Việt Nam.
Việc kéo doanh nghiệp vào quá trình đào tạo cũng là cách IUH giải bài toán đầu ra. Đại diện nhà trường cho biết sinh viên được tiếp cận chuyên gia trong các buổi hướng dẫn, bảo vệ khóa luận, từ đó hình thành năng lực nghề nghiệp sát với thực tiễn.
Theo TS. Nguyễn Văn Nam - Phó trưởng khoa Kỹ thuật Xây dựng hệ thống đường sắt hiện đại không chỉ cần một nhóm nhân lực đơn lẻ mà đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ của nhiều lĩnh vực.
“Trước hết là hạ tầng cầu - đường do khối xây dựng đảm nhiệm, đào tạo kỹ sư khảo sát, thiết kế hệ thống. Thứ hai là phương tiện và tín hiệu, thuộc các lĩnh vực cơ khí, điện, ô tô. Thứ ba là quản trị vận hành - kinh tế vận tải. Khi ba mắt xích này vận hành đồng bộ, hệ thống metro sẽ vận hành hiệu quả và bền vững hơn”, ông Nam phân tích.
Từ góc nhìn đào tạo, TS. Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng đào tạo IUH, cho biết nhà trường có lợi thế khi sở hữu hệ sinh thái ngành kỹ thuật tương đối hoàn chỉnh.
“Không chỉ mạnh về cơ khí, điện, ô tô hay quản trị kinh doanh, IUH đã chuẩn bị cho chuyên ngành này từ năm 2024. Năm 2025 là khóa đầu tiên và dự kiến năm 2026 tiếp tục tuyển sinh với chỉ tiêu hơn 70 sinh viên”, ông Nhân thông tin.
Điểm đáng chú ý là chương trình được thiết kế theo hướng ứng dụng, với sự tham gia trực tiếp của các chuyên gia đầu ngành và kỹ sư đang làm việc tại doanh nghiệp. Sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn được tiếp cận công nghệ thực tế, tham gia các dự án, và cập nhật nhu cầu nhân lực ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Theo TS. Nguyễn Văn Nam, hiện khoa cũng tích cực tham gia các hội thảo do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức liên quan đến xây dựng chuẩn chương trình đào tạo ngành đường sắt. Qua đó, đơn vị chủ động điều chỉnh nội dung đào tạo, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu tối thiểu và phù hợp định hướng phát triển nguồn nhân lực cho lĩnh vực này tại Việt Nam.
Việc kéo doanh nghiệp vào quá trình đào tạo cũng là cách IUH giải bài toán đầu ra. Đại diện nhà trường cho biết sinh viên được tiếp cận chuyên gia trong các buổi hướng dẫn, bảo vệ khóa luận, từ đó hình thành năng lực nghề nghiệp sát với thực tiễn.
TS. Lê Tân - Giảng viên khoa Kỹ thuật Xây dựng hướng dẫn sinh viên thực hành trên máy kéo nén bê tông, thiết bị cho phép đo đồng thời cường độ chịu nén và độ uốn, in kết quả trực tiếp sau khi thí nghiệm - những chỉ số quan trọng trong các công trình giao thông, đặc biệt là công trình quy mô lớn.
Hiện chương trình đào tạo kỹ sư chuyên ngành này kéo dài 4,5 năm với 163 tín chỉ. Trước đó, khoa Kỹ thuật Xây dựng của trường đã đạt chuẩn MOET vào năm 2022 và AUN-QA vào năm 2025.
Trong bối cảnh Nhà nước ưu tiên phát triển hệ thống giao thông công cộng, đặc biệt là metro tại các đô thị lớn, ngành đường sắt được dự báo sẽ tiếp tục thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao trong nhiều năm tới. Theo định hướng đến năm 2035, ngành đường sắt cần khoảng 70.000 nhân lực, cho thấy nhu cầu cấp thiết về đội ngũ kỹ sư và nhân sự kỹ thuật phục vụ quá trình phát triển hạ tầng giao thông quốc gia.
Nắm bắt xu thế đó, Trường đại học Công nghiệp TP. HCM (IUH) định hướng không chỉ đào tạo đội ngũ kỹ sư đáp ứng yêu cầu thực tiễn, mà còn góp phần giải bài toán nguồn nhân lực cho ngành giao thông trong giai đoạn phát triển mới.
Trong bối cảnh Nhà nước ưu tiên phát triển hệ thống giao thông công cộng, đặc biệt là metro tại các đô thị lớn, ngành đường sắt được dự báo sẽ tiếp tục thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao trong nhiều năm tới. Theo định hướng đến năm 2035, ngành đường sắt cần khoảng 70.000 nhân lực, cho thấy nhu cầu cấp thiết về đội ngũ kỹ sư và nhân sự kỹ thuật phục vụ quá trình phát triển hạ tầng giao thông quốc gia.
Nắm bắt xu thế đó, Trường đại học Công nghiệp TP. HCM (IUH) định hướng không chỉ đào tạo đội ngũ kỹ sư đáp ứng yêu cầu thực tiễn, mà còn góp phần giải bài toán nguồn nhân lực cho ngành giao thông trong giai đoạn phát triển mới.