Làm thế nào để các môn Toán học - Vật Lý thực sự trở thành nền tảng vững chắc cho sinh viên kỹ thuật? Câu hỏi này đang được đặt ra ngày càng rõ nét trong bối cảnh đào tạo gắn với thực tiễn và công nghệ.

Sáng 16-4, Khoa Khoa học cơ bản, Trường đại học Công nghiệp TP. HCM (IUH) tổ chức hội thảo “Thực trạng giảng dạy và học tập các môn khoa học cơ bản đối với sinh viên khối ngành kỹ thuật”, thu hút sự tham gia của đông đảo giảng viên, nhà khoa học và chuyên gia.
 

Đại diện nhà trường, TS Ngô Ngọc Hưng - Trưởng khoa Khoa học Cơ bản (đứng đầu bên trái) và TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng Đào tạo tặng hoa tri ân các diễn giả, báo cáo viên tại hội thảo
 

Tham dự hội thảo, về phía IUH có TS Ngô Ngọc Hưng - Trưởng khoa Khoa học Cơ bản, TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng Đào tạo cùng đại diện lãnh đạo các khoa, phòng. Chương trình cũng đón tiếp nhiều chuyên gia đến từ các trường đại học trong lĩnh vực Toán học và Vật lý.

Trong bối cảnh đào tạo kỹ thuật ngày càng gắn chặt với thực tiễn và công nghệ, các môn khoa học cơ bản như Toán học, Vật lý tiếp tục được khẳng định là nền tảng cốt lõi. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra không chỉ là có dạy, mà là dạy như thế nào để sinh viên dùng được.

Tại hội thảo, năm chuyên đề đã tập trung phân tích sâu thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy, học tập các môn khoa học cơ bản trong khối ngành kỹ thuật.

Mở đầu, báo cáo “Cơ cấu các môn khoa học cơ bản và những vấn đề đặt ra” của TS Nguyễn Đức Phương (Trường đại học Công nghiệp TP. HCM) cho thấy: “Khi đối sánh với các cơ sở đào tạo kỹ thuật lớn trong nước và quốc tế, cấu trúc các học phần Toán - Lý tại IUH vẫn còn những điểm cần tiếp tục hoàn thiện nhằm phát huy tốt hơn vai trò nền tảng trong đào tạo kỹ thuật”.
 

TS Nguyễn Đức Phương (Trường đại học Công nghiệp TP. HCM) trình bày báo cáo chuyên đề tại hội thảo
 

Từ góc nhìn giảng dạy, PGS.TS Đinh Công Hướng (Trường đại học Công nghiệp TP. HCM) với chuyên đề “Giải pháp vận dụng hiệu quả khoa học cơ bản cho một số ngành kỹ thuật” nhấn mạnh: “Toán học và Vật lý hiện diện trong hầu hết các lĩnh vực kỹ thuật. Nếu người học chưa nắm vững, việc theo đuổi ngành sẽ gặp nhiều trở ngại. Đây không chỉ là câu chuyện kiến thức, mà còn là vấn đề định hướng ngay từ đầu cho sinh viên”.

 

PGS.TS Đinh Công Hướng (Trường đại học Công nghiệp TP. HCM) trình bày báo chuyên đề tại hội thảo
 

Bổ sung góc nhìn từ thực tiễn đào tạo, TS Lý Anh Tú (Trường đại học Bách khoa TP. HCM) với chuyên đề “Vị trí và vai trò của môn Vật lý đại cương trong giáo dục đại học hiện đại: thách thức và định hướng đổi mới” đã phân tích những yêu cầu đặt ra đối với việc đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy môn học này trong bối cảnh hiện nay. 

 

 TS Lý Anh Tú (Trường đại học Bách khoa TP. HCM) báo cáo chuyên đè tại hội thảo

 

Đáng chú ý, GS.TSKH Đỗ Đức Thái (Trường đại học Sư phạm Hà Nội) - chuyên gia toán học, chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông 2018 môn Toán. Trong chuyên đề “Dạy học Toán học đối với khối ngành đào tạo kỹ thuật trong bối cảnh mới của đất nước” đã đưa ra một hình ảnh ví von: “Toán học là ‘ô sin’ của khối ngành kỹ thuật, vì nó len lỏi vào mọi ngóc ngách”. Theo ông, việc dạy Toán cho sinh viên kỹ thuật cần gắn với từng nhóm ngành cụ thể, đồng thời chú trọng phát triển năng lực mô hình hoá, yếu tố giúp chuyển hóa kiến thức hàn lâm thành công cụ giải quyết các bài toán thực tiễn. 

 
 
 GS.TSKH Đỗ Đức Thái (Trường đại học Sư phạm Hà Nội) - chuyên gia toán học, báo cáo chuyên đề tại hội thảo
 

Ở một cách tiếp cận khác, TS Phạm Văn Hiển (Trường đại học Công nghệ TP. HCM) với chuyên đề “Dạy Toán - Dạy ngôn ngữ khoa học” cho rằng dạy Toán không chỉ là truyền đạt công thức mà còn là dạy cách tiếp cận và sử dụng “ngôn ngữ khoa học”, nền tảng để sinh viên hiểu, phân tích và vận dụng kiến thức chuyên ngành một cách hiệu quả.
 

TS Phạm Văn Hiển (Trường đại học Công nghệ TP. HCM) báo cáo chuyên đề tại hội thảo
 

Phát biểu tại hội thảo, TS Nguyễn Trung Nhân, cho biết: “Trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo không thể dừng lại ở lý thuyết. Việc duy trì tổ hợp tuyển sinh có Toán và Vật lý bắt buộc đối với khối ngành kỹ thuật trong những năm qua là một trong những định hướng nhằm đảm bảo chất lượng đầu vào, phù hợp với yêu cầu đào tạo”.

Từ các tham luận và ý kiến trao đổi, hội thảo đã ghi nhận nhiều đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập các môn khoa học cơ bản, như: thiết kế các học phần Toán - Lý cho sinh viên năm nhất theo hướng gắn với chuyên ngành; tăng cường ứng dụng mô phỏng, thực hành để nâng cao tính trực quan và hiệu quả tiếp thu, đồng thời đẩy mạnh sự phối hợp giữa Khoa Khoa học cơ bản và các khoa chuyên ngành trong xây dựng chương trình đào tạo.

 
 
Toàn cảnh hội thảo
 

Không dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, vấn đề đặt ra là làm sao để các môn khoa học cơ bản thực sự trở thành công cụ, giúp sinh viên kỹ thuật học được, hiểu được và vận dụng hiệu quả ngay từ những năm đầu đại học.